---
id: RES-HD-001
title: Human Design sistemi — harita hesaplama, girdiler, efemeris ve anlam katmanı
date: 2026-09-30
author: Fable (director, P-0573 / renklirota P-0001)
status: done
tasks: [TASK-001, TASK-002]
---

# RES-HD-001 — Human Design: harita nasıl çıkar, ne gerekir, nasıl anlatılır

> Amaç: Renkli Rota'nın "doğum bilgisi → BodyGraph → samimi Türkçe rapor" hattını kurmak için gereken bilgiyi tek yerde toplamak;
> mevcut prototipin (v0.4.1, `free-human-design` adapter'ı) doğruluğunu sınamak; lisans ve telif sınırlarını netleştirmek.
> **Uyarı:** Human Design bilimsel olarak doğrulanmış bir sistem değildir; bu belge ve ürün, öz-farkındalık ve eğlence çerçevesinde kalır.

## 1. Human Design nedir (kısa)

1987'de Ra Uru Hu (Alan Robert Krakower) tarafından ortaya konan, astrolojik hesaplamayı I Ching'in 64 heksagramı, Kabala'nın hayat
ağacı ve Hindu-Brahman çakra modelinden ödünç alınmış "9 merkez" şemasıyla birleştiren bir sentez sistemidir. Çıktısı **BodyGraph**
adı verilen bir haritadır: 9 merkez (geometrik şekiller), 36 kanal (merkezler arası bağlantı), 64 kapı (her kanalın iki ucu).
Doğum verisinden hangi kapıların "etkin" olduğu hesaplanır; etkin kapılar kanalları, kanallar merkezleri "tanımlar"; tanımlı
merkezlerden **Tip**, **Strateji**, **İç Otorite**, **Tanım** ve **Profil** türetilir.

"Human Design" ve "BodyGraph" adları hak sahiplerine (Jovian Archive / Ra Uru Hu mirası) ait ticari işaretlerdir; sistemi
anlatmak ve hesaplamak serbesttir, ama resmi bir "Human Design analizi" iddiası ya da resmi materyalin kopyası kullanılamaz.
Renkli Rota "Human Design sistemine dayanan bağımsız bir farkındalık ürünü" olarak konumlanır.

## 2. Gerekli girdiler

| Girdi | Ne için | Not |
|---|---|---|
| Ad, soyad, e-posta | Yalnız kişiselleştirme ve raporu kişiye bağlama | Hesaba girmez. |
| **Doğum tarihi** | Güneş'in ve gezegenlerin konumu | Zorunlu. |
| **Doğum saati (dakika)** | Ay yaklaşık 2 saatte bir çizgi, 13 saatte bir kapı değiştirir; Güneş 1 günde ~1° (≈ 1 çizgi/gün). | Zorunlu; bilinmiyorsa 12:00 varsayılır ve belirsizlik raporlanır (motorda `uncertaintyScan`: 24 saatlik tarama, Tip/Otorite/Profil sabit mi?). Bilinmeyen saatte en oynak öğeler Ay (kapı bile değişebilir) ve Ay'a bağlı kanallar; Güneş/Dünya çizgisi gün içinde 1 kez değişebilir → Profil değişebilir. |
| **Doğum yeri** | (a) Yerel saati UTC'ye çevirmek için **o tarihteki** saat dilimi + yaz saati kuralı; (b) enlem/boylam yalnız yükselen/ev hesabı için (HD'de kullanılmaz, ileride astroloji eklentisi için saklanır). | Tarihsel kurallar önemli: Türkiye 1978–1985 arası +03/+04 denemeleri, 2016'dan beri kalıcı +03; ABD 1974 yıl boyu yaz saati. IANA tz veritabanı (Node'un ICU'su) bunları içerir. |

Şehir → koordinat/dilim: prototip `city-timezones` (MIT, ~7.300 şehir, Türkiye'de 84 il merkezi) kullanır; çevrimdışı ve yeterli.
Küçük ilçeler için en yakın il merkezi seçilir; saat dilimi ülke içinde aynı olduğu için HD sonucunu etkilemez (yalnız yükselen etkilenirdi).

## 3. Hesaplama adımları (Renkli Rota motoru `hd/`)

1. **Yerel → UTC**: `hd/time.js`, `Intl.DateTimeFormat` ile (bağımlılık yok) tarihsel ofseti bulur. Test: Boise 1974-08-02 12:00 → 18:00Z.
2. **Julian Day (UT)**; gezegen fonksiyonları için JDE = UT + ΔT (`astronomia.deltat`).
3. **Kişilik anı** = doğum anı. **Tasarım anı** = Güneş'in ekliptik boylamının doğumdakinden tam **88°** geride olduğu, doğumdan
   önceki an (≈ 86–92 gün önce; "88 gün" yuvarlaması değil, açı). `hd/ephemeris.designJD`: 80–100 gün aralığında ikiye bölme, hata < 1 sn.
4. **13 nokta × 2 an = 26 aktivasyon**: Güneş, Dünya (= Güneş + 180°), Ay, Kuzey Ay Düğümü (gerçek/osküle eden), Güney Düğüm (+180°),
   Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün, Plüton — görünür jeosentrik tropik ekliptik boylam.
5. **Boylam → kapı/çizgi/renk/ton/taban** (`hd/mandala.js`): çark 64 eşit dilim (5,625°), çizgi 0,9375°, renk 1/6 çizgi, ton 1/6 renk,
   taban 1/5 ton. Çark **41. kapıyla 302°00'00" (2° Kova)** başlar; sıra: 41, 19, 13, 49, 30, 55, 37, 63, 22, 36, 25, 17, 21, 51, 42, 3,
   27, 24, 2, 23, 8, 20, 16, 35, 45, 12, 15, 52, 39, 53, 62, 56, 31, 33, 7, 4, 29, 59, 40, 64, 47, 6, 46, 18, 48, 57, 32, 50, 28, 44, 1,
   43, 14, 34, 9, 5, 26, 11, 10, 58, 38, 54, 61, 60. (25. kapı 28°15' Balık, 17. kapı 3°52'30" Koç'ta başlar.)
6. **Kapı → merkez** (64 kapı, 9 merkez) ve **36 kanal**; iki ucu etkin kanal "tanımlı", bağladığı merkezler tanımlı.
7. **Tip**: hiç tanımlı merkez yok → Reflector; Sakral tanımlı → Generator, ayrıca herhangi bir motor (Sakral, Kalp, Duygusal, Kök)
   tanımlı kanallar zinciriyle Boğaz'a bağlıysa → Manifesting Generator; Sakral yok + motor→Boğaz → Manifestor; kalan → Projector.
8. **İç Otorite** (öncelik): Duygusal (Solar Pleksus) > Sakral > Dalak > Kalp/Ego (Manifestor'da "manifested", Projector'da "projected")
   > Benlik/G (G Boğaz'a bağlı) > Zihinsel/çevresel (Boğaz altında tanım yok) > Ay (Reflector).
9. **Tanım**: tanımlı merkez grafiğinin bağlı bileşen sayısı: 1 tek, 2 bölünmüş, 3 üçlü, 4 dörtlü; 0 = tanım yok.
10. **Profil**: Kişilik Güneşi çizgisi / Tasarım Güneşi çizgisi (12 geçerli kombinasyon).
11. **Enkarnasyon Haçı**: Kişilik Güneş/Dünya + Tasarım Güneş/Dünya kapıları; açı profilden: 1/3…4/6 Sağ Açı, 4/1 Yan Yana, 5/1…6/3 Sol Açı.
    **Eksik:** 192 haç adının tablosu bu turda eklenmedi (rapor "Sağ Açı Haçı (26/45 | 47/22)" biçiminde kapılarla verir).

## 4. Efemeris kaynağı ve lisans

| Seçenek | Lisans | Durum |
|---|---|---|
| Swiss Ephemeris (Astrodienst) — `swisseph`, `pyswisseph` | **AGPL-3.0 ya da ücretli ticari lisans** | Ürüne gömülmedi. Yalnız yerel doğrulama için (`pyswisseph`, Moshier modu) kullanıldı; dağıtılan koda girmez. |
| `astronomia` (JS; VSOP87, ELP ay teorisi, nutasyon, ΔT) | MIT | **Seçildi.** Saf JS, veri dosyası yok. |
| `astronomy-engine` | MIT | Alternatif; ay düğümü için ek hesap gerekirdi. Denenmedi. |
| `free-human-design@1.0.1` (önceki prototip) | MIT; içeride `astronomia` | Doğrulandı, **iki hata bulundu** (aşağıda); bu yüzden motor yeniden yazıldı, bağımlılık kaldırıldı. |

### `free-human-design` bulguları
1. **Çark ofseti yanlış**: `mandala.js`'teki `offset = 2·line − color − tone + 3·base` formülü çarkı 29,833° kaydırır; doğrusu 29,875°
   (41. kapı = 302°). Fark 0,042° = 2,5' — çizgi genişliğinin %4,4'ü; bu bant içine düşen her nokta bir çizgi (bazen bir kapı) kayar.
   Paketin kendi referans testlerinde "açıklanamayan" 5 sapmanın (Brüksel Merkür 14.2/14.3, Boise Ay 6/46 ve Venüs 39/53, Poznań düğümler)
   tamamı bu ofsetten kaynaklanıyordu; doğru ofsetle 130/130 birebir çıkıyor. Boise haritasında bu hata Tasarım Ay'ını 46 yerine 6'ya
   koyup 6-59 kanalını "tanımlı" gösteriyor → Duygusal Merkez ve otorite yanlış (Emotional yerine Sakral olmalı).
2. **Gerçek Ay düğümü**: `astronomia.moonposition.trueNode` (Meeus'un kısaltılmış serisi) Swiss Ephemeris'ten 0,09°'ye (5,4') kadar sapar.
   Renkli Rota motoru düğümü Ay'ın konum-hız vektöründen (h = r × v, düğüm = ẑ × h) osküle eden olarak hesaplar: sapma ≤ 0,013°.

## 5. Doğruluk testi (`npm test`, 16 test)

- Referans: Swiss Ephemeris tabanlı bir üretim hesaplayıcısından alınmış **5 gerçek harita** (Brüksel 1992, Chicago 1969, San Diego 1960,
  Boise 1974, Poznań 1970; `free-human-design` test setinden) — 13 nokta × 2 an × 5 = **130 kapı.çizgi**.
- Yerelde `pyswisseph` (Moshier) ile aynı 10 anda kesin boylamlar üretildi (`test/fixtures/swe-reference.json`).
- Sonuç: Renkli Rota motoru **130/130 birebir**; boylam sapması **< 0,02° (1,2')**, tasarım anı farkı < 60 sn; Tip/Otorite/Profil/merkezler
  5/5 (Boise'de referans hesaplayıcının kendisinden türetilen doğru sonuç: Generator, Sakral, 3/5).
- Ek testler: çark sınırları, kapı→merkez bütünlüğü (64/36), tarihsel saat dilimi (Boise 1974, İstanbul 1940/1990/2020), tip/otorite
  türetimi sentetik haritalarla, saat bilinmiyor taraması.

## 6. Anlam katmanı ve telif

- `data/hd/gates.tr.json` (64), `channels.tr.json` (36), `centers.tr.json` (9), `types.tr.json` (5), `profiles.tr.json` (12 + 6 çizgi),
  `authorities.tr.json` (8): hepsi **kendi cümlelerimizle**, "sen" dilinde, yargısız; hiçbir kaynaktan alıntı yok.
- `~/Downloads/HUMAN_DESIGN_Chetan_Parkyn.pdf` (304 s., Türkçe çeviri) yalnız yapı ve terminoloji referansı olarak okundu (içindekiler,
  tip/otorite/profil bölümleri). Metin kopyalanmadı; Parkyn'in "tasarımı iyi/kötü diye ayırma, gözle ve dene" yaklaşımı ton olarak benimsendi.
- Kanal adları literatürdeki yaygın İngilizce adların Türkçe karşılığıdır (adlar telif konusu değildir; açıklamalar özgündür).
- Rapor şablonu: 10 bölüm (giriş, tip/strateji, otorite, profil, merkezler, kanallar, kapılar, 26 aktivasyon tablosu, 21 günlük deney,
  kapanış/uyarı) + BodyGraph SVG + e-posta metni. Her raporda bilimsel iddia yok uyarısı ve ticari marka notu bulunur.

## 7. Bilinen sınırlar / sonraki adımlar

- 192 enkarnasyon haçı adı tablosu ve kapı-çizgi (384) düzeyinde metinler yok; renk/ton/taban hesaplanıyor ama yorumlanmıyor.
- Şehir listesi il merkezi düzeyinde (HD sonucu için yeterli; yükselen/ev hesabı eklenirse ilçe koordinatı gerekir).
- PDF: tarayıcının "yazdır → PDF" akışı (print CSS ile); sunucu tarafı PDF üretimi yok.
- E-posta gönderimi yok (metin hazırlanır, yönetici kopyalar).
- Human Design'ın geçerliliğine dair bağımsız kanıt yok; ürün metni bunu her yerde açıkça söyler.

## Kaynaklar

1. Jovian Archive — Human Design sözlüğü ve temel kavramlar: https://jovianarchive.com/pages/human-design-dictionary
2. Jovian Archive — "Introduction to the Human Design System" (iki hesap, 88°): https://jovianarchive.com/blogs/human-design-basics/introduction-to-human-design-system
3. getHumanDesign — "How a chart is calculated": https://www.gethumandesign.com/docs/foundations/how-a-chart-is-calculated/
4. free-human-design (MIT) kaynak kodu ve referans testleri: https://github.com/adamblvck/free-human-design
5. astronomia (MIT), commenthol: https://github.com/commenthol/astronomia
6. Swiss Ephemeris lisans sayfası (AGPL / ticari): https://www.astro.com/swisseph/swephinfo_e.htm
7. Jean Meeus, *Astronomical Algorithms* (VSOP87, ay teorisi, nutasyon, ΔT) — astronomia'nın temeli.
8. IANA Time Zone Database (tarihsel saat dilimi kuralları): https://www.iana.org/time-zones
9. Chetan Parkyn, *Human Design* (Türkçe çeviri, PDF; yalnız yapı/terminoloji referansı, alıntı yok).
10. Wikipedia — Human Design (tarihçe, bilimsel statü eleştirisi): https://en.wikipedia.org/wiki/Human_Design